Sensorische profielen

Wanneer je kinderen of jongeren begeleidt die over- of onderprikkeld zijn, dan is het verleidelijk om meteen op het gedrag te reageren: te druk, te stil, te snel afgeleid, te weinig betrokken.
Maar als we écht willen begrijpen wat er speelt, moeten we niet kijken naar wat iemand doet, maar naar waarom het gebeurt.
Eén van de kaders die me daarbij enorm helpt in mijn werk als leerkracht en coach, is het model van Winnie Dunn. Zij beschrijft vier sensorische profielen, gebaseerd op de manier waarop mensen zintuiglijke prikkels verwerken én hoe actief ze daar al dan niet op reageren.
➤ Sommigen hebben veel prikkels nodig en gaan er actief naar op zoek. Dat zijn de zoekers. Ze wiebelen, friemelen, maken geluidjes, zoeken beweging. Niet omdat ze ‘druk’ zijn, maar omdat hun zenuwstelsel meer input nodig heeft om zich goed te voelen.
➤ Anderen hebben ook veel prikkels nodig, maar reageren er niet actief op. Die kinderen vallen minder op. Ze zien of horen minder, missen aanwijzingen, reageren traag of lijken wat “afwezig”. Dit zijn de gevoelige of trage profielen.
➤ Dan zijn er ook kinderen met een lage prikkeldrempel, die snel overweldigd raken. Sommige onder hen reageren actief: ze vermijden drukte, lopen weg, sluiten zich af of gaan in de tegenaanval. Dat zijn de vermijders.
➤ En dan heb je nog de kinderen die net zo gevoelig zijn, maar passiever reageren. Ze lijden stilletjes, raken uitgeput, huilen snel, maar laten het niet snel zien. Dat zijn de voelers.
Wat ik zo waardevol vind aan dit model, is dat het ons leert om gedrag te herbekijken.
Niet als een probleem, maar als een uiting van een brein dat zoekt naar balans.
Het verklaart ook waarom standaardoplossingen soms niet werken. Een ‘druk kind’ kan evengoed overprikkeld zijn als onderprikkeld. En een stil, braaf kind kan vanbinnen volledig overspoeld zijn.
In mijn boek ga ik dieper in op elk profiel, met herkenbare praktijkvoorbeelden en concrete vertaalslagen naar thuis, klas en begeleiding.
💬 Herken jij deze profielen in je klas, praktijk of thuis? Ik ben benieuwd naar jouw ervaringen.